ՀՍՀ/ԴԵԿԱՐԲՕՔՍԻԼԱՑՈՒՄ

ԴԵԿԱՐԲՕՔՍԻԼԱՑՈՒՄ (դե․․․ + կարբօքսիլացում), օրգանական թթուների կարբօքսիլ խմբից $C{O}_2$-ի պոկում: Կարբօքսիլացման հակադարձ ռեակցիան է: Թթվի բնույթից կախված՝ Դ. կատարվում է տարբեր ճանապարհներով: Ալիֆատիկ շարքի թթուները (RCOOH) նատրոնակրի հետ տաքացնելիս անջատում են $C{O}_2$ և առաջացնում ածխաջրածին: Մալոնաթթվի, ցիանքացախաթթվի և դարչնաթթվի տիպի թթուները $C{O}_2$-ի անջատում են ուղղակի տաքացնելիս, իսկ թրթնջկաթթուն խիտ $H_{2}S{O}_4$-ի ազդեցությամբ դեկարբօքսիլացվում է՝ առաջացնելով $CO$, $C{O}_2$ և ջուր, մրջնաթթուն՝ $C{O}_2$ և ջրածին, պիրոխաղողաթթուն՝ $C{O}_2$ և քացախալդեհիդ: Արոմատիկ թթուների Դ. կատարվում է քինոլինի միջավայրում, պղնձի փոշու առկայությամբ տաքացնելիս: Դ. կատարվում է նաև ֆերմենտատիվ ճանապարհով, որը նյութափոխանակության պրոցեսի կարևոր փուլերից մեկն է: Օրգանիզմում ամինաթթուների Դ. կատարվում է դեկարբօքսիլազ ֆերմենտի ազդեցությամբ: