ՀՍՀ/ՀԻՊԵՐԲՈԼ

ՀԻՊԵՐԲՈԼ ՀԻՊԵՐԲՈԼ, մաթեմատիկայում, ուղիղ շրջանային կոնը իր երկու խոռոչով անցնող հարթությամբ հատելուց առաջացած կոր (նկ. 1): Հ. սահմանվում է նաև որպես հարթության բոլոր այն կետերի երկրաչափական տեղ, որոնց՝ հարթության որոշակի $F_1$, $F_2$ կետերից (Հ-ի կիզակետեր) ունեցած հեռավորությունների տարբերությունը հաստատուն է: Եթե կոորդինատների համակարգը ընտրվի այնպես, ինչպես նկ. 2-ում ($O{F}_1=O{F}_2=C$) ապա Հ-ի հավասարումը կընդունի

$\frac{x^2}{a^2}-\frac{y^2}{b^2}=1$

տեսքը ($2a=F_{1}M-F_{2}M$, $b=V(c^2-a^2)$) Հ. երկրորդ կարգի կոր է, կազմված է երկու անվերջ ճյուղից, սիմետրիկ է $O_x$ և $O_y$ առանցքների նկատմամբ, սիմետրիայի կենտրոնն է O կետը: $A_1{A}_2=2a$ և $B_1{B}_2=2b$ հատվածները համապատասխանաբար կոչվում են Հ-ի իրական և կեղծ առանցքներ: Հ-ի էքսցենտրիսիտետ է կոչվում $1=c/a>1$ թիվը: $x=-a/1$ x=$a/l$ հավասարումներով որոշվող $l_1$, $l_2$ ուղիղները կոչվում են Հ-ի դիրեկտրի սաներ: Հ-ի յուրաքանչյուր կետի՝ մոտակա կիզակետից և մոտակա դիրեկտրիսայից ունեցած հեռավորությունների հարաբերությունը հաստատուն է և հավասար էքսցենտրիսիտետին: x առանցքի հետ Հ-ի հատման A₁, A₂ կետերը կոչվում են Հ-ի գագաթներ: Հ-ի ասիմպտոտներն են y= ±b/ax ուղիղները (նկ. 2–ում պատկերված են ընդհատ գծերով): Տես նաև Կոնական հատույթներ: Տես նաև Կոնական հատույթներ: