ՀՍՀ/ԿԼԱՅԶԵՆԻ ԿՈՆԴԵՆՍԱՑՈՒՄ

Կաղապար:ՀՍՀ

ԿԼԱՅԶԵՆԻ ԿՈՆԴԵՆՍԱՑՈՒՄ, էթերային կոնդենսացում, ալկալիների առկայությամբ նույն կամ տարբեր էսթերների փոխազդեցությամբ ß-կետո- (կամ ß-ալդեհիդա-) էսթերների ստացման եղանակ: Տիպական օրինակ է նատրիումի ալկոհոլատների, հիդրիդի կամ ամիդի առկայությամբ էթիլքացախատից ացետոքացախաթթվի էթիլէսթերի ստացումը՝

$C H_{3} C O O C_{2} H_{5} + H C H_{2} C O O C_{2} H_{5} ⟶ C H_{3} C O C H_{2} C O O C_{2} H_{5} + C_{2} H_{5} O H$ :

Մրջնաթթվի էսթերների օգտագործման դեպքում ստացվում են ալդեհիդաթթուների ածանցյալներ՝

$H C O O C_{2} H_{5} + C_{6} H_{5} C H_{2} C O O C_{2} H_{5} ⟶ C_{6} H_{5} C H (C O O C_{2} H_{5}) C H O + C_{2} H_{5} O H$ :

Կ. կ. կիրառվում է նաև ß-կարբոնիլային այլ միացությունների ստացման համար, օրինակ, էսթերների ռեակցիան նիտրիլների հետ տալիս է ß-կետոնիտրիլներ՝

$C H_{3} C O O C_{2} H_{5} + C_{6} H_{5} C H_{2} C N ⟶ C H_{3} C O C H (C_{6} H_{5}) C N + C_{2} H_{5} O H$ ,

իսկ կետոնների հետ՝ դիկետոններ (օրինակ, ացետիլացետոն)՝

$C H_{3} C O O C_{2} H_{5} + C H_{3} C O C H_{3} ⟶ C H_{3} C O C H_{2} C O C H_{3} + C_{2} H_{5} O H$ :

Կ. կ. լայնորեն կիրառվում է արդյունաբերության մեջ օրգ. տարբեր միացություններ, օրինակ, ացետոքացախաթթվի էսթեր, ացետիլացետոն և դրանց ածանցյալներ ստանալու համար: Ռեակցիան հայտնաբերել է գերմանացի քիմիկոս Լ. Կլայզենը, 1887-ին:

Գ. Շահնազարյան

ՀՍՀ/ԿԼԱՅԶԵՆԻ ԿՈՆԴԵՆՍԱՑՈՒՄ

Նավարկման ցանկ

Որոնում